Kennis & Materialen
Het waarom van digitale ondersteuning bij zelfregulerend leren
Door Petra van Dam • 28 oktober 2026
Steeds meer scholen bewegen zich richting gepersonaliseerd en flexibel leren, waarbij leerlingen meer verantwoordelijkheid krijgen voor hun eigen leerproces. Tegelijkertijd groeit het besef dat vaardigheden zoals doelen stellen, plannen, monitoren, reflecteren en bijsturen belangrijk zijn om succesvol te leren op school. Bovendien bereiden zulke zelfregulerende vaardigheden je voor op een leven lang leren in de samenleving.
Van lerenden wordt verwacht dat zij gedurende hun opleiding steeds meer zelfstandig doelen stellen, hun voortgang bewaken, reflecteren op hun aanpak en waar nodig bijsturen. In de praktijk blijkt dit echter lastig. Digitale ondersteuning kan een bijdrage leveren aan het ontwikkelen van die zelfregulerende vaardigheden en groei in zelfregulerend leren over tijd zichtbaar maken, wat motiverend werkt: het vergroot het gevoel van eigenaarschap bij de lerende en stimuleert een groeimindset.
Ook voor docenten biedt digitale ondersteuning interessante mogelijkheden. Zelfregulerende vaardigheden zijn vaak moeilijk waar te nemen in de dagelijkse onderwijspraktijk, omdat lerenden hier vaak zelf, buiten de les, mee bezig zijn. Door doelen, voortgang en reflecties inzichtelijk te maken, ontstaat naast een beeld van wat een lerende leert, ook een beeld van hoe een lerende leert. Wanneer docenten kunnen meekijken in het leerproces en bij de ontwikkeling van zelfregulerende vaardigheden, kunnen ze daar in hun coaching of mentorgesprekken direct bij aansluiten, waardoor er meer tijd beschikbaar is voor inhoudelijke coaching en persoonlijke begeleiding. Daarnaast biedt vastlegging ondersteuning bij overdracht van begeleiding. In plaats van afhankelijk te zijn van losse indrukken of herinneringen, kunnen nieuwe docenten of mentoren voortbouwen op eerdere observaties en reflecties.
Dit zichtbaar maken van de ontwikkeling van lerenden sluit goed aan bij flexibel onderwijs en persoonlijke leerdoelen: lerenden kunnen laten zien aan welke doelen ze werken, bewijs verzamelen van hun ontwikkeling en reflecties hierop vastleggen. Zo kunnen lerenden hun eigen leerroute volgen, houden docenten overzicht over voortgang en groei en wordt de ontwikkeling van lerenden geborgd.
Waarom digitale ondersteuning van zelfregulerend leren waardevol kan zijn, wordt steeds duidelijker. Hoe die ondersteuning er in de praktijk uit moet zien, daarover zijn nog veel vragen.
Vrijdag 6 november neemt dr. Annemieke Smale, hoofddocent Onderwijs & Onderwijsonderzoek en onderwijskundig onderzoeker bij het Centrum voor Talent & Leren van de Hanze ons mee langs talrijke voorbeelden van ondersteuning van zelfregulerend leren vanuit verschillende onderwijssectoren en deel ik de eerste bevindingen van ons onderzoek Enabling Student Ownership of Learning.
👉 Meer weten? Ga naar de kennisbank.